Methode & bronnen
Hoe we tot een oordeel komen
Werkshift analyseert wat AI met het takenpakket van een functie doet — niet of "de baan verdwijnt". Elke uitspraak is herleidbaar tot een benoemde bron, met expliciete onzekerheid en een versie bij elk rapport. Zodat u het intern kunt verdedigen.
Van functie naar oordeel
Vier stappen. Dezelfde functielijst levert met dezelfde dataset- en methodeversie dezelfde uitkomst.
De bronnen
Zes bronnen die elkaar versterken
We combineren zes onafhankelijke bronnen: drie Nederlandse arbeidsmarktbronnen voor context en relevantie, en drie internationale onderzoeksbronnen voor taakniveau-precisie. Elke bron heeft een beperking. Door ze te combineren compenseren ze elkaars zwakheden. Hieronder staat per bron wat hij bijdraagt — en waar hij tekortschiet.
Nederlandse basis
UWV — Arbeidsmarktbeeld en krapte per beroepsgroep — Nederlandse context.
→ Werkt op beroepsgroep-niveau; geen directe taakanalyse.
CBS — Beroepsomvang: hoeveel mensen werken in een functie, voor prioritering.
→ Omvangdata; geen informatie over taakinhoud of AI-impact.
ESCO (EU) — Skills en overstappaden, met Nederlandse termen — voedt het scholingsadvies.
→ Beschrijft vaardigheden; geen uitspraken over veranderdruk per taak.
Taakniveau-onderzoek
O*NET — Het taakvocabulaire: welke taken een beroep concreet omvat (vertaald naar NL).
→ Amerikaans databestand; taken worden vertaald en getoetst aan Nederlandse beroepspraktijk (zie stap 2).
ILO / Gmyrek — De genAI-veranderdruk per taak, gekoppeld aan ISCO-08. Onze primaire exposure-lens.
→ Globale index op basis van Poolse beroepsdata als ISCO-08 proxy; niet specifiek voor Nederland, wel internationaal gevalideerd.
Anthropic Economic Index — Geobserveerd AI-gebruik — onafhankelijke toets of de theorie klopt met de praktijk.
→ Selectiebias: meet Claude-gebruikers, niet de gemiddelde medewerker. Bruikbaar als richtinggevend signaal, niet als primaire databron.
Bij opdrachten in onderwijs en LOB vullen we dit aan met ROA-arbeidsmarktprognoses en SBB-kwalificatiedata.
Triangulatie
Waarom zes bronnen betrouwbaarder zijn dan één
Elke bron die wij gebruiken heeft zijn eigen blinde vlek. O*NET weet wat een functie inhoudt, maar niet wat AI ermee doet. ILO/Gmyrek weet wat AI met taken doet, maar werkt met een globale index — niet specifiek Nederland. UWV en CBS kennen de Nederlandse arbeidsmarkt, maar werken niet op taakniveau. De Anthropic Economic Index laat zien wat in de praktijk al gebeurt, maar meet alleen vroege adopters van AI. ESCO verbindt alles aan scholing, in het Nederlands.
Wat wij doen heet triangulatie: bronnen combineren die elkaars zwakheden compenseren. Als O*NET, ILO én de Anthropic Index alle drie dezelfde richting wijzen voor een functie, is dat geen toeval. Dan is het een bevinding.
O*NET
VS — Dept. of Labor
Sterk in: Beschrijft exact welke taken een beroep omvat
Blinde vlek: Weet niet wat AI met die taken doet
ILO / Gmyrek
Internationaal — ILO Working Paper 140, 2025
Sterk in: Koppelt GenAI-veranderdruk aan ISCO-08 taken op taakniveau
Blinde vlek: Globale index — niet specifiek voor NL arbeidsmarkt
UWV
Nederland — kwartaaldata
Sterk in: Nederlandse arbeidsmarktcontext: krapte, vacaturetrend
Blinde vlek: Werkt op beroepsgroep-niveau, niet op taakniveau
CBS
Nederland — actueel
Sterk in: Hoeveel mensen werken in een functie in NL
Blinde vlek: Omvang en trends, geen taakinhoud
Anthropic Economic Index
VS/Internationaal — meest recente rapport 2026
Sterk in: Observationeel: wat mensen in de praktijk al met AI doen
Blinde vlek: Selectiebias — meet vroege adopters, niet gemiddelde medewerker
ESCO
EU — versie 1.2, mei 2024
Sterk in: Skills en overstappaden in 28 talen inclusief Nederlands
Blinde vlek: Beschrijft skills, geen AI-veranderdruk
Een bevinding die door meerdere onafhankelijke bronnen wordt bevestigd is robuuster dan een analyse die op één databron rust. Afwijkingen tussen bronnen benoemen we expliciet in het rapport.
Wanneer bronnen niet overeenkomen
Als de ILO-veranderdruk hoog is maar het UWV-arbeidsmarktbeeld stabiel blijft voor een functie, benoemen we die spanning expliciet in het rapport. We kiezen dan voor de voorzichtigste conclusie en leggen uit waar de afwijking vandaan komt.
Dit gebeurt bij ongeveer 15% van de geanalyseerde functies — met name bij beroepen in de technische sector waar automatisering theoretisch hoog scoort maar de praktijkvraag structureel sterk blijft.
Eerlijk over onzekerheid
Wat we wél en niet beweren
Banden, geen schijfprecisie
We tonen hoge / gerichte / beperkte veranderdruk — geen "74%". Het onderliggende onderzoek geeft die nauwkeurigheid niet, dus wij claimen hem niet.
Taken, geen banen
Veranderdruk betekent dat taken verschuiven, niet dat een functie verdwijnt. Hoeveel fte of op welke termijn zeggen we bewust niet — dat hangt af van uw eigen processen.
Toetsing aan de praktijk
We controleren of onze rangorde overeenkomt met de richting van het UWV-arbeidsmarktbeeld en van geobserveerd AI-gebruik. Afwijkingen benoemen we.
Onafhankelijk
Werkshift verkoopt zelf geen scholing. Het advies is niet gekleurd door wat we daarna zouden willen verkopen.
Reproduceerbaar
Elk rapport draagt een versie
Elk rapport vermeldt de gebruikte datasetversie en peildatum. Dezelfde functielijst levert met dezelfde versie dezelfde uitkomst — controleerbaar, ook maanden later. De databronnen worden jaarlijks geactualiseerd, met een tussentijdse controle per kwartaal op snel bewegende signalen.
De gratis beroepenverkenner op deze site is een indicatieve oriëntatie op beroepsniveau. De betaalde analyse volgt de volledige methode hierboven en is toegespitst op de functies in uw organisatie.
Frey & Osborne (2013): de schouder waarop we staan
Het bekende Oxford-onderzoek legde in 2013 de basis voor het mondiale debat over AI en werk — en zette het onderwerp permanent op de agenda. Wij bouwen verder op wat sindsdien is geleerd: we kijken op taakniveau in plaats van beroepsniveau, en we gebruiken bronnen die generatieve AI wél meenemen. Frey & Osborne is de schouder waarop we staan, niet de vloer waarop we blijven staan.
De volledige verantwoording
De technische bijlage — toewijzingsregels, crosswalk-tabellen en de validatie-uitkomst — sturen we op aanvraag toe.